Wat betekent het toponiem Stierop?


Stierop, prov. Noord-Holland (Google Earth

De Stierop e.o. 
opname: Google Earth 

Stierop is een buurtschap dat ligt ten noorden van Zaanstad, in de gemeente Castricum. Maar het is ook de naam van het water waaraan het buurtschap ligt. Het brede westelijke deel, dat overgaat in het Alkmaardermeer, is de Wijde Stierop, het smallere oostelijke deel is de Enge Stierop.

G.J. Boekenoogen behandelt in zijn onvolprezen proefschrift De Zaansche Volkstaal ook de naam Stierop. In het archief van het Zaanse dorp Assendelft had hij deze vermelding uit 1471 opgediept: “Van den Styerop (het water) totten Nyeuwendam toe.” De Nieuwendam is de dam waarmee de Zaankanters in 1357 de Krommenie hadden afgesloten van het IJ. Daar ligt nu het buurtschap Busch en Dam.

Stierop, prov. Noord-Holland (foto: Frode Nagel)

 Stierop
 foto: Frode Nagel

Zoals vier een nevenvorm was van vuur, was stier een nevenvorm van stuur (niet het stuur van fietsstuur, maar van stuurs ‘nors’). Het bijvoeglijk naamwoord stier betekent ‘wild, onstuimig’.¹ En -apa is een veelvoorkomend, oeroud naamkundig element waarmee een water werd aangeduid. Stierop betekent dus ‘wild water’. Het is een waternaam die ook een nederzettingsnaam geworden is.²

Stierop, mooie, krachtige naam. Als een plaatselijke bierbrouwer een krachtig bier gebrouwen had en er een geschikte naam voor zocht, dan wist ik het wel.




1 Vgl. Duits stur ‘eigenzinnig, koppig; rechtlijnig’.
2 Vgl. de waternaam/plaatsnaam Steurgat (Noord-Brabant), die kan worden verklaard als ‘wild vaarwater’ en de Engelse waternaam (River) Stour.


Referenties
G.J. Boekenoogen, De Zaansche volkstaal, 1897, lemma Stierop.
G. van Berkel & K. Samplonius, Nederlandse plaatsnamen verklaard, 2018, lemma’s Stierop en Steurgat.



» De plaatsnaam Graft.
» De plaatsnaam De Rijp.
» De plaatsnaam Krommenie.
» De plaatsnaam Beverwijk.
» De plaatsnaam Knollendam.
» De Zaan vierde.
» index


Geplaatst op 16 januari 2014, het laatst gewijzigd op 17 augustus 2018.

© de 5e Verdieping 2014-2018