Vogelen met Hemingway
Chimney swifts in In Our Time
“small, agile, fast-flying aerial insectivore”
In 1925 verscheen bij Boni & Liveright In Our Time, een verhalenbundel van Ernest Hemingway. Eerder was al werk van hem verschenen in literaire tijdschriften en bij Parijse privé-uitgeverijtjes, maar dit was zijn serieuze, Amerikaanse debuut. De bundel bestond aanvankelijk uit 14 korte verhalen en 16 zogeheten ‘chapters’ (vignetten, d.w.z. ultrakorte verhalen); in 1930 zou er nog een verhaal bijkomen.¹ Ongeveer de helft van de verhalen bestaat uit de semi-autobiografische ‘Nick Adams stories’, die zich afspelen in de Upper Midwest van de Verenigde Staten, met name in Michigan. Hoofdpersoon is een jongen, jongeman, wiens vader huisarts is, net als de vader van Ernest Hemingway.
Het zesde verhaal uit de bundel heet ‘A Very Short Story’. Het behoort niet tot de ‘Nick Adams stories’, maar beschrijft de liefdesrelatie tussen een jonge, naamloze Amerikaanse soldaat en een Amerikaanse verpleegster, Luz, in een ziekenhuisje in de Italiaanse stad Padua. Als de soldaat hersteld is vertrekt hij weer naar het front. Ze spreken af dat hij na afloop van de oorlog repatrieert; zij zou later overkomen en dan zouden ze gaan trouwen: “It was understood he would not drink, and he did not want to see his friends or any one in the States. Only to get a job and be married.” Terug in Chicago krijgt hij een brief waarin Luz schrijft dat ze ‘kennis heeft gekregen’ aan een Italiaanse majoor; in de lente zou ze trouwen met haar nieuwe vlam. Haar relatie met haar jonge landgenoot “was only a boy and girl love” geweest.
Het lijkt wel de plot van een doktersroman. Maar voor de jonge Hemingway was dit de harde realiteit geweest: tijdens de Eerste Wereldoorlog was hij gedurende een half jaar verpleegd in het Amerikaanse Rode Kruisziekenhuis van Milaan, nadat hij op 8 juli 1918, 18 jaar oud, bij Fossalta di Piave, ten westen van Venetië, zwaargewond was geraakt door een Oostenrijkse mortiergranaat terwijl hij in een Italiaanse loopgraaf namens het Rode Kruis sigaretten en chocola aan het uitdelen was. In het ziekenhuis kreeg hij een relatie met de 7 jaar oudere Amerikaanse verpleegster Agnes von Kurowsky. Toen hij weer op de been was, keerde hij voor verder herstel terug naar de VS. De afloop geschiedde zoals hierboven. En net als in het verhaal heeft het huwelijk met die Italiaanse majoor nooit plaatsgevonden.
In de eerste alinea van ‘A Very Short Story’ worden de patiënten ’s avonds naar het dak gebracht.
One hot evening in Padua they carried him up onto the roof and he could look out over the top of the town. There were chimney swifts in the sky. After a while it got dark and the searchlights came out. The others went down and took the bottles with them. He and Luz could hear them below on the balcony. Luz sat on the bed. She was cool and fresh in the night.
“There were chimney swifts in the sky.”
Ik verkeerde even in de veronderstelling dat chimney swift een van de vele namen was voor de gierzwaluw, ónze gierzwaluw, Apes apes, officieel common swift in het Engels. Tot ik las dat chimney swift de officiële Engelse naam is van Chaetura pelagica, de schoorsteengierzwaluw. De website van CornellLab, Birds of the World zegt over deze soort: “A familiar component of the eastern North American avifauna, this small, agile, fast-flying aerial insectivore is easily identified by its characteristic ‘cigar on wings’ profile.” Chimney swifts scheren dus ’s zomers tussen de wolkenkrabbers van New York. Hemingway moet ze wel gekend hebben, want hij kwam immers uit de staat Illinois, uit de Upperwest.²
Maar boven Milaan zullen in de zomer van 1918 common swifts hebben gevlogen.
De schoorsteengierzwaluw is namelijk een Amerikaanse soort. Hij broedt in de oostelijke helft van de Verenigde Staten, oostelijk van de Rocky Mountains, en in de zuidelijke strook van Oost-Canada. Oorspronkelijk nestelde hij in holle boomstammen, maar na de komst van de Europese kolonisten heeft hij zijn nestplaatskeuze aangepast en nu nestelt hij voornamelijk in chimneys. Hij heet dus met recht ‘schoorsteengierzwaluw’. Overwinteren doet hij in het noordwesten van Zuid-Amerika. Dat is in 1944 ontdekt aan de hand van de halsketting van een Peruaanse indiaan, waaraan ringen van geringde schoorsteengierzwaluwen waren geregen.³
De westelijke tegenhanger van Chaetura pelagica is C. vauxi, de Vaux’s swift, de Vaux’ gierzwaluw. Deze kleine gierzwaluwsoort broedt in het noordwesten van de VS en nestelt nog altijd voornamelijk in holle bomen. Roesten (slapen) doet hij wel in schoorstenen. Wikipedia vermeldt dat er iedere herfst duizenden exemplaren overnachten in de schoorsteen van een school in Portland, Oregon.
DG
1 ‘On the Quai at Smyrna’. Met dat verhaal opent de bundel nu.
2 Hemingway (1899-1961) is geboren en getogen in Oak Park, een voorstadje van Chicago.
3 Wikipedia, chimney swift d.d. 13-10-2026.
Referenties
Ernest Hemingway, In Our Time, 1925.
Engelstalige Wikipedia, lemma’s , Ernest Hemingway, «In Our Time» (short story collection), chimney swift en Vaux’s swift.
» De etymologie van gierzwaluw.
» Le martinet noir (de gierzwaluw).
» index
Geplaatst op 13 oktober 2026.
© de 5e Verdieping 2026